
Foto: Mikhail Nilov via Pexels
BBL of BOL: wat is het verschil en wat past bij jou?
BBL of BOL: dat is een van de eerste keuzes als je een mbo-opleiding in de techniek gaat doen. Beide leerwegen leiden tot hetzelfde mbo-diploma. Het verschil zit in hoeveel je op school zit, of je loon krijgt en wat het je kost. In deze gids zetten we alles op een rij.
Wat betekenen BOL en BBL?
- BOL staat voor beroepsopleidende leerweg. Je gaat vooral naar school en loopt daarnaast stage.
- BBL staat voor beroepsbegeleidende leerweg. Je werkt bij een bedrijf en gaat meestal één dag per week naar school.
Volgens SBB zit een bol-student gemiddeld zo'n 60% van de tijd op school en loopt hij ongeveer 40% van de tijd stage. Een bbl-student werkt meestal vier dagen per week bij een erkend leerbedrijf. Het precieze rooster verschilt per opleiding en school, dus check dat altijd.
De verschillen op een rij
| BOL | BBL | |
|---|---|---|
| Waar leer je vooral? | Op school, met stages | Op de werkvloer |
| Contract met het bedrijf | Praktijkovereenkomst (stage) | Arbeidsovereenkomst plus praktijkovereenkomst |
| Loon | Nee, soms een stagevergoeding | Ja, je bent werknemer |
| Studiefinanciering | Ja, vanaf 18 jaar (onder voorwaarden) | Nee |
| Kosten school (18+) | Lesgeld | Cursusgeld |
| Diploma | Mbo-diploma | Hetzelfde mbo-diploma |
BOL: veel school, stage als oefening
In de bol leer je eerst de theorie en oefen je die in de praktijk tijdens stages. Je stage loop je bij een erkend leerbedrijf. Je bent dan geen werknemer, maar stagiair. Je krijgt dus geen loon. Wel geven veel bedrijven een stagevergoeding. Lees daarover meer in stagevergoeding: hoeveel krijg je.
Ben je 18 jaar of ouder en volg je de bol, dan heb je onder voorwaarden recht op studiefinanciering van DUO. Ben je jonger dan 18, dan kun je wel een reisproduct krijgen.
De bol past bij je als:
- je nog niet precies weet welk vakgebied je wilt;
- je graag eerst de theorie snapt voordat je aan de slag gaat;
- je wilt doorstuderen naar het hbo en die tijd voor school prettig vindt.
BBL: werken, leren en verdienen
In de bbl heb je een echte baan bij een erkend leerbedrijf. Je hebt een arbeidsovereenkomst en krijgt loon. Daarnaast is er een praktijkovereenkomst tussen jou, de school en het bedrijf. Een bbl-opleiding geeft geen recht op studiefinanciering.
Wat verdien je in de bbl? Voor bbl-leerlingen gold in 2026 een apart, lager minimumloon voor jongeren. Een voorbeeld: per 1 juli 2026 was het minimumloon voor een 20-jarige bbl'er € 9,22 per uur, terwijl het gewone minimumloon voor een 20-jarige € 11,99 per uur was. Vanaf 21 jaar is het minimumloon voor iedereen gelijk: € 14,99 per uur per 1 juli 2026.
Dit verandert: vanaf 1 januari 2027 krijgen bbl-leerlingen met een arbeidsovereenkomst hetzelfde minimumjeugdloon als andere werknemers van hun leeftijd. Ook het minimumjeugdloon zelf gaat dan omhoog. Veel technische cao's hebben bovendien eigen loontabellen voor leerlingen, die hoger kunnen zijn dan het minimumloon. Lees meer in cao voor leerlingen, bbl en stage.
De bbl past bij je als:
- je liever met je handen werkt dan in een lokaal zit;
- je al weet welk vak je wilt leren, bijvoorbeeld installatietechniek of elektrotechniek;
- je geld wilt verdienen tijdens je opleiding;
- je ouder bent en wilt omscholen. Zie omscholen naar de techniek.
Wat kost het?
Ben je op 1 augustus 18 jaar of ouder, dan betaal je in de bol lesgeld en in de bbl cursusgeld. Voor het schooljaar 2026/2027 is het cursusgeld voor de bbl € 314 voor niveau 1 en 2 en € 762 voor niveau 3 en 4. Soms betaalt je werkgever dit voor je. Vraag daar naar in je sollicitatiegesprek.
Kun je overstappen?
Dat kan soms, afhankelijk van je school en opleiding. Sommige studenten beginnen in de bol en stappen bijvoorbeeld na het eerste jaar over naar de bbl. Dan moet je wel een leerbedrijf vinden dat je in dienst neemt. Bespreek een overstap altijd eerst met je school.
Zo kies je: drie vragen
1. Weet ik al welk vak ik wil? Ja: bbl is een goede optie. Nee: begin liever in de bol. 2. Hoe leer ik het best? Door te doen: bbl. Door eerst uitleg en oefenen: bol. 3. Heb ik inkomen nodig? Dan is de bbl met loon vaak beter dan de bol met studiefinanciering.
Kies je de bbl, dan heb je eerst een leerbaan nodig. Kies je de bol, dan zoek je later een stage. In beide gevallen helpt onze gids stage zoeken in de techniek.
Veelgestelde vragen
Is een bbl-diploma minder waard dan een bol-diploma?
Nee. Beide leerwegen leiden tot hetzelfde mbo-diploma.
Krijg ik in de bbl studiefinanciering?
Nee. Een bbl-opleiding geeft geen recht op studiefinanciering. Je verdient wel loon bij je leerbedrijf.
Hoeveel dagen ga ik naar school in de bbl?
Meestal één dag per week, en je werkt dan vier dagen. Het precieze aantal verschilt per opleiding, dus vraag het na bij je school.
Krijg ik in de bbl het minimumloon?
Vanaf 1 januari 2027 krijgen bbl'ers met een arbeidsovereenkomst het gewone minimum(jeugd)loon voor hun leeftijd. In 2026 gold voor jongeren nog een lager bbl-minimumloon. Je cao kan een hoger loon geven.
Kan ik bbl doen als ik ouder ben?
Ja. Veel volwassenen gebruiken de bbl om om te scholen, omdat je werkt en loon krijgt. Wel betaal je cursusgeld als je 18 of ouder bent, tenzij je werkgever dat betaalt.
Weet je wat je wilt? Bekijk stages en leerbanen in de techniek en vind een bbl-plek of stage die bij je past.
Bronnen
- SBB – Verschil tussen bol- en bbl-stage
- SBB – Combineer werken en leren in het mbo
- Rijksoverheid – Moet ik stage lopen als ik een mbo-opleiding volg?
- Rijksoverheid – Bedragen minimumloon bbl-opleiding 2026
- Rijksoverheid – Bedragen minimumloon 2026
- Rijksoverheid – Hoger minimumjeugdloon vanaf 2027
- Rijksoverheid – Hoogte lesgeld en cursusgeld mbo
- Rijksoverheid – Heb ik als mbo'er recht op studiefinanciering?
- DUO – Voorwaarden studiefinanciering
Wij baseren ons op officiële bronnen. Ziet u een fout? Mail ons via de gegevens in de privacyverklaring.