
Foto: Pexels via Pexels
Omscholen naar de techniek: zo maak je de overstap
Omscholen naar de techniek is een slimme stap als je toe bent aan ander werk. Technische bedrijven zoeken mensen, ook mensen zonder technische achtergrond. In deze gids lees je welke routes er zijn, wat het kost en wie je gratis kan helpen.
Is het niet te laat om de techniek in te gaan?
Nee. Je kunt op elke leeftijd een mbo-opleiding in de techniek doen. Veel omscholers kiezen voor de bbl: je werkt bij een erkend leerbedrijf, krijgt loon en gaat meestal één dag per week naar school. Zo hoef je niet jaren zonder inkomen te zitten. Lees het verschil in BBL of BOL.
Wat je meeneemt uit je vorige werk is vaak meer waard dan je denkt. Denk aan klantcontact, plannen, verantwoordelijkheid nemen of in een team werken.
Drie routes via het mbo
SBB noemt drie manieren om als volwassene werken en leren te combineren:
| Route | Wat krijg je? | Voor wie? |
|---|---|---|
| Volledige mbo-opleiding (bbl) | Mbo-diploma | Je wilt echt een nieuw vak leren |
| Deel van een mbo-opleiding | Mbo-certificaat | Je wilt een specifiek onderdeel leren |
| Korte praktijkopleiding | Praktijkverklaring | Je leert een paar taken op de werkvloer |
Voor alle drie de routes werk je bij een bedrijf dat door SBB is erkend als leerbedrijf.
Wat kost omscholen?
Dat hangt af van de route:
- Volledige bbl-opleiding bij een mbo-school: de opleiding wordt door de overheid bekostigd. Ben je 18 jaar of ouder, dan betaal je wel cursusgeld. Voor 2026/2027 is dat € 314 voor niveau 1 en 2 en € 762 voor niveau 3 en 4. Vaak betaalt de werkgever dit.
- Maatwerk, certificaat of praktijkverklaring: volgens SBB betaalt de overheid deze vormen niet. De werkgever, jijzelf of een andere partij betaalt. Soms zijn er fondsen of subsidies.
Let op: het STAP-budget bestaat niet meer. Die regeling is per 1 januari 2024 gestopt. Kom je nog oude informatie tegen, dan klopt die niet meer.
Gratis advies: het Leerwerkloket
In elke arbeidsmarktregio werken gemeenten, UWV en mbo-scholen samen in een Leerwerkloket. Daar kun je terecht met vragen over omscholen, bijscholen en leren en werken. Een adviesgesprek is daar gratis en vrijblijvend.
In sommige regio's heet het Leerwerkloket inmiddels anders, bijvoorbeeld Werkcentrum. De hulp gaat daar wel door. Via leerwerkloket.nl vind je het loket in jouw regio.
Wat kun je daar vragen?
- Welke technische opleiding past bij mij?
- Telt mijn ervaring of diploma mee?
- Welke werkgevers in de buurt leiden mensen op?
- Hoe combineer ik leren met mijn gezin of huidige baan?
Omscholen met een WW-uitkering
Heb je een WW-uitkering en wil je een opleiding volgen? Vraag dan altijd eerst toestemming aan UWV, voordat je begint. Dat doe je via Mijn UWV of via je adviseur werk.
Dit is belangrijk om te weten:
- Vindt UWV de opleiding nodig om weer werk te vinden, dan kun je je uitkering houden. Soms vergoedt UWV dan ook kosten, zoals lesmateriaal of reiskosten.
- Is de opleiding niet nodig om werk te vinden, dan betaal je die zelf. Je moet dan blijven solliciteren en passend werk aannemen.
- Vergroot de opleiding je kans op werk, dan kun je je adviseur vragen om tijdelijk vrijstelling van je sollicitatieplicht.
Start je een opleiding, stage of leerbaan? Meld dat altijd aan UWV. De regels hangen af van jouw situatie, dus vraag het altijd na bij UWV.
Werkgevers die je zelf opleiden
Er zijn technische werkgevers die zij-instromers aannemen en zelf opleiden, soms via een eigen opleiding of academie, soms samen met een mbo-school. Ook bestaan er regionale trajecten met baangarantie: je volgt een opleiding en hebt daarna een baan. Werk.nl heeft daar informatie over. Vraag in elk gesprek:
- Krijg ik een arbeidscontract tijdens de opleiding?
- Wie betaalt de opleiding en het cursusgeld?
- Moet ik geld terugbetalen als ik eerder vertrek (studiekostenbeding)?
- Wie is mijn vaste begeleider op de werkvloer?
Op onze pagina voor omscholers vind je vacatures van werkgevers die zij-instromers zoeken.
Stappenplan: zo maak je de overstap
1. Oriënteer je. Welk vak trekt je? Installatietechniek, elektro, werktuigbouw, de bouw of auto's? 2. Loop een dag mee. Zo weet je of het werk bij je past. 3. Maak een afspraak bij het Leerwerkloket voor gratis advies. 4. Heb je WW? Vraag toestemming bij UWV voordat je begint. 5. Zoek een leerbaan bij een erkend leerbedrijf, of een werkgever met een eigen opleiding. 6. Haal je VCA-diploma, zeker voor de bouw en industrie. Zie VCA-certificaat. 7. Check je loon in de cao. Zie wat verdient een monteur en cao voor leerlingen, bbl en stage.
Geen cv met technische ervaring? Geen probleem. Lees solliciteren zonder cv of ervaring.
Veelgestelde vragen
Kan ik op mijn 40e nog een bbl-opleiding doen?
Ja. SBB noemt de bbl juist als route voor volwassenen die willen omscholen. Je hebt wel een erkend leerbedrijf nodig dat je in dienst neemt.
Bestaat het STAP-budget nog?
Nee. Het STAP-budget is per 1 januari 2024 gestopt. Je kunt het niet meer aanvragen.
Mag ik met een WW-uitkering een opleiding volgen?
Dat kan soms, maar je moet altijd eerst toestemming vragen aan UWV. Of je je uitkering houdt, hangt af van of de opleiding nodig is om werk te vinden.
Wat kost een Leerwerkloket?
Een adviesgesprek bij een Leerwerkloket is gratis. Controleer op de site van jouw regio welke hulp er precies is.
Klaar voor iets nieuws? Bekijk vacatures voor omscholers en vind een werkgever die je opleidt.
Bronnen
- SBB – Combineer werken en leren in het mbo
- SBB – Bijscholing en omscholing van volwassenen
- SBB – Bijscholing en omscholing op maat
- UWV – WW tijdens opleiding of stage
- UWV – Opties voor opleiding volgen als werkzoekende
- UWV – STAP-budget voor scholing en ontwikkeling
- Werk.nl (UWV) – Omscholing en omscholing met baangarantie
- Leerwerkloket – Het leerwerkloket van jouw regio
- Leerwerkloket Alblasserwaard-Vijfheerenlanden – Over ons
- Rijksoverheid – Overzicht opleidingen voor werkenden en werkzoekenden
- Rijksoverheid – Hoogte lesgeld en cursusgeld mbo
Wij baseren ons op officiële bronnen. Ziet u een fout? Mail ons via de gegevens in de privacyverklaring.